|
Plaats informatie Thema-artikelen Vakantiehuizen Last Minutes Pensions Hotels Autoverhuur Vliegreizen Camping Rondreizen Reisverzekering Reisgidsen Recepten Evenementen Reisverhalen Forum Links
| |
Thema's > Economie
| BBP |
42,2 miljard US dollar (2004) |
| BBP per hoofd van de bevolking |
7.770 US dollar (2004) |
| Reële groei BBP |
5,5 procent t.o.v. voorgaande
jaar (2004) |
| Stijging consumentenprijzen |
7,5 procent t.o.v. voorgaande
jaar (2004) |
| Munteenheid |
Slowaakse koruna (Sk 38,98 = 1
euro) Zie ook onze pagina over Geldzaken
(GWK-koers 22 februari 2005) |
Economische groei
Slowakije kende in 2004 een economische groei van
5,5 procent. In 2003 steeg het bruto binnenlands product (BBP) ook al met 4,2
procent. Voor de komende twee jaar wordt een nog hogere groei verwacht; daarna
zal de economische groei langzaam afnemen. In 2004 zijn de binnenlandse vraag
en de investeringen toegenomen. De stijging van de binnenlandse vraag heeft te
maken met de hogere inkomensgroei bij de bevolking. De reële loongroei bedroeg
4,1 procent, een vol procent hoger dan verwacht. In 2003 werd het reële loon
van de Slowaken door de hoge inflatie echter lager, waardoor de consumptieve
bestedingen afnamen.
Een tegenvaller vormde de werkloosheid, die met 18,1 procent zo'n 0,7 procent
hoger lag dan in 2003. Volgens Eurostat had Slowakije de op één na hoogste
werkloosheid in de 25 EU-lidstaten; Polen kende de hoogste werkloosheid.
Inflatie
Het inflatiepercentage in 2004 bedroeg 7,5 procent. In 2003 was dat 8,6
procent en in 2002 3,3 procent. In het kader van de EU-toetreding heeft de
Slowaakse regering in januari 2003 een aantal vastgestelde prijzen
geliberaliseerd. Als gevolg hiervan stegen de prijzen voor de verzekering van
auto's, posttarieven en de huur. Per 1 januari 2004 zijn de prijzen voor gas,
elektra en water (stijging van 35 procent) en de accijnzen aanzienlijk
verhoogd. Sinds juli 2004 zijn de voedselprijzen en prijzen van
niet-alcoholische dranken met zo'n 3 procent gedaald. De inflatie was in 2004
lager dan in 2003. Dit kwam onder meer door de import die na de EU-toetreding
gemakkelijker is geworden, de sterke kroon, goede oogstopbrengsten en de komst
van de nieuwe supermarktketen Lidl, die onder meer andere supermarkten dwong
hun prijzen te verlagen. De Nationale Bank heeft als doel om voor 2005 een
inflatiepercentage van 3,5 te behalen. Sinds 2009 is Slowakije toegetreden
tot de eurozone. De wisselkoers is vastgelegd op 30,126 kroon voor 1 euro.
Werkgelegenheid
De hoge werkloosheid is de belangrijkste rem op de economische ontwikkeling
van Slowakije. In 2004 bedroeg de werkloosheid 18,1 procent; in 2003 was dit
percentage 17,4.
De regionale verschillen zijn enorm; van een werkloosheidspercentage van tegen
de 3 procent in Bratislava tot 19 procent in de regio Banská Bystrica en
Košice in Oost-Slowakije. In 2004 stegen de gemiddelde lonen in Slowakije met
10 procent; de reële loongroei bedroeg 4,1 procent. In 2004 bedroeg het
gemiddeld loon 421 euro per maand. In de Oost-Slowaakse districten Sobrance en
Bardejov bedoeg het loon evenwel slechts 60 procent van het gemiddelde. In de
gehele Oost-Slowaakse provincie Prešov bedroeg het loon 78 procent van het
landelijk gemiddelde. In Bratislava echter bedroeg het loon 120 procent van
het landelijk gemiddelde. De grootste loonstijgingen waren in de
telecommunicatiesector (14,3 procent) en in de autoverkoop en -onderhoud (11
procent). De reële lonen in de groothandel (5,4 procent) en detailhandel (3,8
procent) stegen middelmatig. Sectoren met een geringe stijging waren de
industrie (2,3 procent), horeca (1,7procent), bouw (1,4 procent) en transport
(0,4 procent). Autoverhuur en makelaardij kenden een nulgroei.
Ondanks de loonstijgingen blijven de lonen in Slowakije laag. Volgens een
onderzoek dat door de Federation of European Employers inde Europese landen is
verricht, bevindt Slowakije zich qua hoogte van het gemiddeld maandloon op de
35e plaats. Omringende landen als Hongarije, Polen en Tsjechië, maar opvallend
ook een land als Kroatië (30e plaats), kennen volgens het onderzoek hogere
lonen.
Eind 2003 heeft het parlement een wet
aangenomen die een differentiatie aanbrengt in de intervallen waarin een
werkloze zich moet melden bij het plaatselijke arbeidsbureau. Slowaken die
meer dan twaalf maanden werkloos zijn, moeten zich voortaan wekelijks melden.
Voorheen moesten zij zich iedere twee weken melden. Werklozen die zich hebben
ingeschreven voor een door het arbeidsbureau georganiseerde herscholing,
hoeven zich maar eenmaal per maand te melden. Op 1 februari 2004 is er een
nieuwe wet in werking getreden voor arbeidsbemiddelingdiensten die de aanpak
voor het verlenen van diensten verbetert. De nadruk ligt op een betere
kwaliteit en veiligheid en minder complexiteit in de dienstverlening.
Rente
Tot en met 2004 was het beleid van de Centrale Bank vooral gericht op het
vasthouden van de sterke Slowaakse kroon. Daarnaast pleit de Centrale Bank
voor marktinterventie en interventie in de rentetarieven. In 2004 heeft de
Slowaakse Centrale Bank het rentetarief naar beneden bijgesteld vanwege de
sterk gestegen kroon. De rente voor leningen bedroeg in 2004 gemiddeld zo'n 8
procent; in 2003 was dat 8,5 procent.
Economisch beleid
Slowakije is op 1 mei 2004 toegetreden tot de Europese Unie. In het kader
van de toetreding heeft de regering in 2003 het National Development Plan
goedgekeurd, waarin beschreven staat hoe de structuurfondsen van de EU met
cofinanciering van de Slowaakse regering besteed gaan worden. Gedurende de
periode 2004-2006 krijgt Slowakije uit deze fondsen een bedrag van 1,04
miljard euro toegewezen. De volgende prioriteitsgebieden zijn bepaald:
 |
ontwikkeling van de basisinfrastructuur;
|
 |
ontwikkeling van landbouw en platteland;
|
 |
ontwikkeling van het personeelsbeleid;
|
 |
ontwikkeling van de industrie- en
dienstensector. |
 |
|
In dezelfde periode is uit Europese
cohesiefondsen 570 miljoen euro beschikbaar voor Slowakije. Deze zijn bestemd
voor medefinanciering van de infrastructuur in de milieu- en transportsector.
In de periode 2007-2013 zal het land jaarlijks 46 miljard Slowaakse kroon
(1,22 miljard euro) uit Brussel ontvangen, drie maal zo veel als het tot nu
toe ontvangen heeft. Daarnaast zal het 375 miljoen euro ontvangen voor de
sluiting van de Jaslovské Bohunice kerncentrale. Voor de ontwikkeling van de
infrastructuur en de onderontwikkelde regio's krijgt het land 390 miljoen
euro.
Op de website van de EU/regionaal beleid is een
pagina over de Structuur- en Cohesiefondsen beschikbaar:
http://europa.eu.int/comm/regional_policy/atlas/index_en.htm Op deze
pagina is per land informatie te vinden over onder andere de nationale
prioriteiten, programma's, projecten en verantwoordelijke autoriteiten.
Sinds begin 2004 zijn er al drastische
wijzigingen in het belastingstelsel doorgevoerd: de BTW, loon- en
inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting zijn vastgesteld op 19 procent.
Daarnaast zijn er hervormingen doorgevoerd in het pensioen en het sociale
zekerheidsstelsel, de gezondheidszorg, de arbeidswetgeving, privatiseringen
van overheidsbedrijven, de deregulering van de water- en energieprijzen en de
voltooiing van het territoriale decentralisatieproces, waaronder de fiscale
decentralisatie. Investeringen in en hervormingen van het onderwijs zijn
dringend noodzakelijk. Het land moet nog beginnen met de hervorming van het
oude communistische onderwijs. Volgens het bedrijfsleven levert het
beroepsonderwijs slecht op de arbeidsmarkt voorbereide leerlingen af. Met de
onderwijshervorming zal wellicht pas na de vorming van een nieuwe regering in
september 2006 begonnen worden.
Privatisering
In de afgelopen jaren zijn er al veel staatsbedrijven geprivatiseerd. De
overdracht van staatsaandelen naar private handen wordt gedaan door het
National Property Fund of the Slovak Republic. De internetsite van deze
organisatie bevat een overzicht van reeds geprivatiseerde bedrijven en de
aandelen die het National Property Fund nog in beheer heeft:
www.natfund.gov.sk
Sinds juli 2005 is de privatisering van de
luchthavens Bratislava en Košice in volle gang. Naar verwachting zal de
verkoop van 100 procent van de aandelen in de goederenpoot van de Slowaakse
Spoorwegen ZSSK in 2006 afgerond worden. De selectie van de investeerders in
zes energiebedrijven in Bratislava, Žilina, Trnava, Zvolen, Martin en Košice
staat voor 2006 gepland. Sinds eind 2004 is de verkoop van 66 procent van de
aandelen in de energieproducent Slovenske Elektrarne in volle gang. Het
Italiaanse Enel zal per april 2006 de meerderheidsaandeelhouder worden.
Per 1 januari 2004 is er een wet in werking
getreden die de Staat toestaat de resterende aandelen in zogenoemde
strategische ondernemingen te verkopen. De Staat hoeft niet langer een
meerderheidsaandeel van 51 procent in staatsbedrijven te handhaven. De
regering zal per bedrijf bekijken of en hoeveel aandelen er verkocht zullen
worden. Deze wetswijziging beoogt de strategische bedrijven aantrekkelijker te
maken voor buitenlandse investeerders.
Begrotingsbeleid
In 2005 is het tekort op het staatsbudget flink afgenomen. Het tekort bedroeg
33,9 miljard kroon (895 miljoen euro) en is 730 miljoen euro minder dan
begroot. Met name de overheidsuitgaven waren veel lager dan verwacht. In 2004
bedroeg het staatstekort nog meer dan het dubbele van 2005. De positieve
ontwikkeling van de economie wordt gezien als de belangrijkste oorzaak van de
verbetering van het staatsbudget. Dankzij de aanhoudende lage rentetarieven en
minder sociale uitkeringen door een hogere werkgelegenheid heeft de regering
haar uitgaven kunnen beperken. Daarnaast waren de overheidsinkomsten door de
BTW-belasting en inkomstenbelasting hoger dan verwacht. Het begrotingstekort
bedraagt 3,1 procent van het BBP. In 2004 bedroeg het tekort nog 3,8 procent
van het BBP. Slowakije streeft naar een verdere verlaging van dit tekort tot
zo'n 2,9 procent van het BBP in 2006. Meer informatie: National Bank of
Slovakia: www.nbs.sk
Monetair beleid
Na een hoge inflatie in 2003 (8,6 procent) en 2004 (7,5 procent) laat 2005
een lagere inflatie van 2,7 procent zien. Het hoge percentage in 2003 en 2004
werd voornamelijk veroorzaakt door accijnsverhoging en liberalisatie van
overheidstarieven, zoals de tarieven voor energielevering. De Slowaakse
Centrale Bank heeft een belangrijke wijziging in het monetaire beleid voor
2005 doorgevoerd. Om te voldoen aan de eisen van prijsstabiliteit zoals
vermeld in het Verdrag van Maastricht, moet de inflatie flink gereduceerd
worden. Een jaarlijks inflatiepercentage dat niet hoger is dan 1,5 procent
boven het gemiddelde van de drie EU-landen met de laagste inflatie is hiervoor
noodzakelijk. De Centrale Bank heeft zich tot doel gesteld de inflatie te
laten dalen tot onder de 2,5 procent in 2006 en minder dan 2 procent in 2007.
Voor 2006 wordt verwacht dat de inflatie zal stijgen door de verhoging van de
gereguleerde prijzen (onder andere energieprijzen), wat betekent dat de
overheid haar monetair beleid moet verscherpen.
Tot en met 2004 was het beleid van de Centrale
Bank vooral gericht op het vasthouden van de sterke Slowaakse kroon. Daarnaast
pleit de Centrale Bank voor marktinterventie en interventie in de
rentetarieven. In maart 2005 heeft de Slowaakse Centrale Bank het rentetarief
naar beneden bijgesteld. Omdat de Europese Centrale Bank haar rentetarieven
heeft verhoogd en dat wellicht nogmaals in 2006 zal doen, is de verwachting
dat de Slowaakse Centrale Bank haar rente ook zal verhogen.
Toetreding tot EMU
De voorwaarden voor toetreding tot de Europese Monetaire Unie (EMU) zijn
in het verdrag van Maastricht vastgesteld. Slowakije wil graag toetreden tot
de EMU en beoogt eind 2007 of begin 2008 de euro in te voeren.
Slowakije heeft al op 26 november 2005 het mechanisme voor vaste wisselkoersen
(ERM2) ingevoerd. De invoering was oorspronkelijk gepland voor juni 2006. ERM2
is een wisselkoersmechanisme voor EU-landen die niet deelnemen aan de
monetaire unie. Deelname betekent dat de binnenlandse valuta aan de euro is
gekoppeld. Het doel is het land voor te bereiden op volledig lidmaatschap van
de monetaire unie. Na twee jaar deelname aan ERM2 mag Slowakije de euro
invoeren. De wisselkoers waarmee de kroon gekoppeld is aan de euro, is
vastgesteld op 38,4550 kroon = 1 euro. De kroon mag fluctueren tot 15 procent
boven en onder deze vastgestelde koers.
Ook zal voor toetreding tot de EMU het begrotingstekort tot 3 procent moeten
worden teruggebracht. Slowakije streeft naar een verlaging
| |


|