Plaatsen > Bratislava
Bratislava is één van de
78 Slowaakse Gemeenten en de hoofdstad van het land Slowakije. Bratislava ligt in het zuidwesten
van het land, in de uitlopers van de Kleine Karpaten en wordt doorkruist door de
rivier de Donau. Met een bevolking van net iets meer dan 600.000, ligt
Bratislava op een kromming van de Donau zoals Wenen en Boedapest, met bruggen
die de zijn twee helften verbinden.
Bratislava is niet
alleen de hoofdstad van Slowakije, maar ook de grootste stad van het land. Deze stad aan de Donau
is het centrum van de Slowaakse politiek, wetenschap, economie en cultuur. De
Slowaakse regering, alle ministeries en diverse andere belangrijke
bestuursorganen zijn er gevestigd. In Bratislava zetelt de Slowaakse Academie
van Wetenschappen; de Comeniusuniversiteit, verschillende hogescholen en
vakscholen, de Nationale Galerij en het Nationaal Museum maken van de stad een
echte culturele metropool. De inwoners leven overwegend van de industrie
(chemie, machinebouw, levensmiddelen).
Misschien minder bekend maar met meer dan 1000 hectare
wijngaarden langs de hellingen van de Kleine Karpaten is Bratislava het grootste
wijnbouwcentrum van Slowakije (en zelfs van voormalig Tsjechoslowakije).
De geschiedenis van de stad gaat terug tot voor de 10e eeuw, toen hier een
vesting aan de grens van het Hongaarse rijk gebouwd werd. De zogenaamde "Poort
van Theben", de doorgang van de Donau tussen de Alpen en de Karpaten, vormde al
in prehistorische tijden een snijpunt van belangrijke handelsroutes: de
scheepvaartroute op de Donau en het transport te land tussen de Oostzee en de
Middellandse Zee. De routes werden bewaakt vanaf burchten bij Bratislava en
Devín. Rond 15 voor Christus bereikten de Romeinen na de verovering van Raetia
en Pannonië de Donau en stichtten ze ter bescherming van de grote stad Carnuntum
bij het huidige Deutsch-Altenburg in Neder-Oostenrijk verschillende
fortificaties, enkele in de omgeving van het huidige Bratislava. Nadat de
volkeren in het Donaugebied zich aan de Romeinse heerschappij hadden
ontworsteld, vestigden zich hier de Goten, Hunnen, Avaren en tenslotte, in de 6e
eeuw, de Slaven. Deze fortificaties waren ook en van de belangrijkste centra van
het Groot-Moravische Rijk. In een oorkonde uit 907 wordt de plaats Brezalauspurc
vermeld, hetgeen afgeleid zou kunnen zijn van de vorstennaam Breslav.
Bratislava heette
oorspronkelijk Pressburg en speelde een belangrijke rol in de militaire
geschiedenis van de regio.
In de 12e eeuw werden er nog meer vestigingen bijgebouwd en
nam het strategische belang toe. Nadat koning Andreas de stad in 1291
stadsrechten had verleend, verwierf Bratislava in de twee eeuwen die volgden ook
het muntrecht en het recht om een wapen te voeren.
In 1526 werd Bratislava de hoofdstad van het Hongaarse rijk en
bleef dat driehonderd jaar lang.
De stad en de plaatselijke economie bleven groeien en in 1775
werden de oude stadsmuren neergehaald om uitbreiding mogelijk te maken.
Tegenwoordig is Bratislava een moderne stad met 500.000 inwoners en een
welvarende handel en productie. Dankzij de fascinerende combinatie van
geschiedenis en handel is de stad een aantrekkelijke bestemming voor
toeristische en zakelijke bezoekers.
Onderaan de burcht streken al zeer vroeg kooplui en handwerkers neer. Een
koninklijke markt werd hier in 1151 aangelegd. In de 12e eeuw werd het tot dan
toe op de burcht gelegen kerkcentrum naar hier verlegd. De betekenis van de
nederzetting onderaan de burcht groeide en in 1291 verkreeg de stad belangrijke
rechten en diverse privileges. Tegen het einde van de 13e eeuw begon de bouw van
de vestingwerken. Delen van deze vestingwerken zijn nog het beste bewaard in het
westelijke deel van de stad. Van de oorspronkelijke ingangen staat alleen nog de
Michaelpoort met de toren.
Het grootste deel van de
historisch centrum die stamt uit de 18e eeuw verkeert, dank zij recente
restauraties, in een uitstekende staat. Na de val van de dictatuur, in 1989,
heeft het nieuwe B&W bestuur de restauratie van het oude centrum met
voortvarendheid aangepakt. In het oude stadscentrum is nu van alles te beleven.
In de vele unieke boetiekjes in het centrum is het heerlijk winkelen. Ook de
grote winkelcentra liggen niet in de buitenwijken, maar in het hart van de stad
en dat zorgt voor nog meer winkelplezier! In de straten van de Oude Stad bieden
talloze restaurants, bars en cafés een eindeloze variatie aan: van moderne
gerechten tot traditionele Slowaakse schotels zoals kaasknoedels.
Het stadscentrum huisvest ook vele musea, zoals het Slowaakse Nationale Museum.
Daar wordt de sociale en recente geschiedenis van het land toegelicht aan de
hand van een uitgebreide collectie artefacten en documenten. Ook het
natuurhistorische museum, het archeologische museum en het muziekmuseum zijn
gevestigd in de Oude Stad. In het gemeentemuseum vindt u een wel heel bijzondere
attractie, namelijk martelkamers!
Het kasteel van Bratislava mag u niet missen. De burcht domineert de stad. Het
terrein van de burchtheuvel wordt al van oudsher gebruikt. Behalve de
Groot-Moravische Basilika stond hier in paleis, later een woontoren en
uiteindelijk werd in de 15e eeuw door koning Siegmund een grote laat-gotisch
paleis gebouwd. De burcht werd door muren en torens verdedigd, die in het westen
en het noorden nog behouden zijn. Hoewel het in zijn lange
geschiedenis meerdere malen is vernietigd en herbouwd (voor het laatst tussen
1953 en 1962), is het een indrukwekkend gebouw dat een schitterend uitzicht over
de stad biedt. De bouw is begonnen in de 15e eeuw, in 1811 geheel uitgebrand en
pas in de jaren 50/60 van de vorige eeuw gerestaureerd.
De plek waar het kasteel staat, is sinds het einde van het Stenen Tijdperk
voortdurend bezet geweest. Ten tijde van het Romeinse rijk, van de 5e tot de 1e
eeuw v. Chr., was het een grenspost. In de eeuwen die volgden, deed het kasteel
dienst als strategische burcht en nog niet zo lang geleden was het museum van
volksmuziek er gevestigd!
Bezienswaardigheden
 | St. Martin Dom. Alle Hongaarse koningen werden hier
gekroond tussen 1563 en 1830. |
| St. Michaeltoren. De laatste van 4 stadspoorten uit de
middeleeuwen. In de toren bevindt zich een wapenmuseum. |
| Het Oude raadhuis. Dit gebouw was eerst een ambtswoning,
maar in 1424 verbouwd tot raadhuis. Het torentje is van later datum, daar de
oorspronkelijke in
de 18e eeuw is verwoest. Thans dient het gebouw als museum. |
| Primatiaal Paleis, eind 17e eeuw gebouwd voor de primaat
ofwel aartsbisschop van Hongarije. Hier is ook de vrede van Preßburg getekend
tussen Napoleon en keizer Franz I van Oostenrijk na de slag bij Austerlitz.
Een deel van het paleis dient als museum. |
| Slowaaks nationaal theater, eind 19e eeuw gebouwd. Rechts
hiervan is het concertgebouw (12) gesitueerd, het interieur is een kijkje meer
dan waard. |
| Bezoek vooral ook het Restaurant UFO in de controlekamer
van de Novy Most ('nieuwe brug') 95 meter hoog boven de Donau (www.u-f-o.sk).
Zaterdagnacht van 23.00 tot 0.400 uur kun je er clubben. |
| In café Antik in de Rybárska Brána is het donkerbruin maar
niet stoffig. Probeer de slivovica! De thee met rum! |
| Je zit lekker tussen de Bratislaven onder de bomen op
Frantiskanske Namestie. |
| Taartjes eten bij Kaffee Mayer op het Hlavné- plein. |
| Slowaken worden grootgebracht met bryndzové halusky, een
soort ravioli van aardappeldeeg met schapenkaas, spek en spekvet. |
| Je moet vooral eens de Novy Most-brug over wandelen en dan
met de lift omhoog naar het uitzichtpunt bovenop de controlekamer. Je kijkt
honderd kilometer ver weg. |
